به گزارش اتونیوز، با توجه به وضعیت تحریمها و تنشها و شوکهای میلیاردی به بازار خودرو بهنظر میرسد که توفانی سهمگینتر در بازار لوازم یدکی در حال شکلگیری است.
توفانی که با تکیه بر محاصره دریایی، تحریمهای تشدیدشده و افت قدرت خرید مردم، امنیت جانی و مالی رانندگان را هدف گرفته است. بازار لوازم یدکی اکنون در آستانه موج جدیدی از قطعات تقلبی و شکلگیری بازارهای سیاه زیرزمینی قرار دارد که خروجی آن چیزی جز فشار مضاعف بر دوش مصرفکننده نهایی نیست.
از کمبودهای سال گذشته تا بنبست جاری
سال ۱۴۰۳ در حالی به پایان رسید که نایاب شدن قطعات کلیدی و افزایش بیرویه قیمتها، موجی از اعتراضات مصرفکنندگان را به همراه داشت. اما آنچه در سال ۱۴۰۴ و در سایه افزایش تنشهای منطقهای و محاصره دریایی رخ داده، بهمراتب پیچیدهتر است.
انسداد مسیرهای ورود کالا، نهتنها ورود خودروهای جدید را متوقف کرده، بلکه تأمین قطعات مصرفی و یدکی را نیز به بنبست رسانده است. در شرایطی که قیمت خودِ خودرو بهشکل انفجاری بالا رفته، به طور طبیعی هزینه قطعات نیز تحتتأثیر نرخ ارز و هزینههای گزاف لجستیک، رکوردهای جدیدی را ثبت کرده است.
قطعات تقلبی در کمین جیبهای خالی
خطرناکترین پیامد وضعیت فعلی، تلاقی گرانی قطعات اصل با کاهش شدید قدرت خرید مردم است. وقتی مصرفکننده توان پرداخت قیمتهای نجومی برای یک قطعه اصلی را ندارد، ناخودآگاه به سمت گزینههای ارزانتر سوق داده میشود.
اینجاست که بازار از قطعات تقلبی و بیکیفیت اشباع می شود. سودجویان با استفاده از این خلاء و با بهرهگیری از فریب ارزان بودن، قطعات غیراستانداردی را وارد چرخه مصرف میکنند که نهتنها عمر کوتاهی دارند، بلکه میتوانند خسارات جبرانناپذیری به خودرو وارد کنند. از این موضوع باید ترسید و آن را عملاً یک تهدید جانی در پوشش یک معامله اقتصادی دانست.
بازار سیاه تنها پناهگاه قطعات باکیفیت؟
در سوی دیگر، آن دسته از مالکانی که بهدنبال حفظ سلامت خودرو و استفاده از قطعات اصلی هستند، با واقعیتی تلخ روبهرو شدهاند: نایاب بودن.
بهدلیل مسدود شدن مسیرهای رسمی ورود و دشواری در ثبت سفارشها، قطعات باکیفیت و برندهای اصلی تنها در بازار سیاه یافت میشوند. در این بازار، قیمتها نه براساس مصوبات قانونی، بلکه براساس میزان استیصال خریدار تعیین میشود. واسطهگری در این بخش به اوج رسیده است و قطعاتی که باید با قیمت مشخص در دسترس باشند، با نرخهای گزاف و بهصورت مخفیانه معامله میشوند.
فشار مضاعف بر هزینههای نگهداری
این آشفتگی، مستقیماً هزینههای تعمیر و نگهداری خودرو را بهشدت افزایش داده است. اکنون یک سرویس ساده یا تعویض قطعات مصرفی، به یک چالش مالی جدی برای خانوادههای ایرانی تبدیل شده است. افزایش اجرت تعمیرکاران به دلیل تورم عمومی در کنار بهای سنگین قطعات چه اصل و چه تقلبی که نیاز به تعویض مکرر دارد، باعث شده است بخش بزرگی از درآمد خانوار صرف نگهداری خودرویی شود که خود با قیمتی ناعادلانه خریداری شده است.
بازار لوازم یدکی بهشت دلالان ؟
بازار لوازم یدکی به حال خود رها شده است. تداوم محاصره دریایی و نبود راهکارهای دیپلماتیک برای باز کردن مسیرهای تجاری، این بازار را به بهشت دلالان و عرضهکنندگان قطعات تقلبی تبدیل کرده است.
اگر دستگاههای نظارتی و دیپلماسی اقتصادی فکری برای تسهیل ورود قطعات اصلی نکنند، بهزودی با ناوگانی از خودروهای فرسوده و ناایمن روبهرو خواهیم بود که نه تنها هزینههای اقتصادی سنگینی بر جامعه تحمیل میکنند، بلکه جان شهروندان را نیز در جادهها به خطر میاندازند. فشار بر مردم از حد تحمل فراتر رفته و جاده مخصوص اکنون در تمامی ابعاد، از تولید تا نگهداری در حال مواجه شدن با یک بنبستی تاریخی است.